ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΓΙΑΛΕΣ: Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με ριζοσπαστικές τομές

ΠΟΛΙΤΙΚΗ libro_istruzione

16 Δεκεμβρίου, 2013 | από Στάθης Καγιαλές

Μια νέα μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση με ευρωπαϊκή προοπτική που θα αναβαθμίζει τις σπουδές στην Ελλάδα και θα «διεθνοποιεί» το ελληνικό πανεπιστήμιο, μέχρι σήμερα ουδέποτε απασχόλησε τις πολιτικές ηγεσίες και δεν κινητοποίησε δυνάμεις με στόχο την ανάταση του ελληνικού πνεύματος και της κληρονομιάς ενός λαού που από την αρχαιότητα δίδαξε στον κόσμο τις επιστήμες.

Αντίθετα, με τους «αναλώσιμους» και βραχείας εμβέλειας πειραματισμούς σε εθνικό επίπεδο και τις διεθνείς… υποβολές προσαρμογής των συνταγματικών κανόνων σε… σύγχρονες απαιτήσεις, θα μπορούσε να είχε προωθηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ένα ελληνικό σχέδιο, ριζική τομή – χάραξη ενιαίας εκπαιδευτικής πολιτικής, που θα σχεδίαζε το αύριο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Ο Στάθης Καγιαλές, στη διδακτορική διατριβή του στη Ρώμη το 1989, που είχε θέμα «Η Εκπαίδευση στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες – Κοινή Πολιτική», είχε θέσει κάποιες βασικές αρχές για τη στήριξη μιας τέτοιας προσπάθειας.

Καθοριστική σημασία για τη δημιουργία ενός κοινού εκπαιδευτικού συστήματος στο περιβάλλον της ΕΕ, σύμφωνα με την επιστημονική μελέτη Καγιαλέ, ήταν η κατάργηση των αναγνωρίσεων πτυχίων στα κράτη – μέλη, με την παράλληλη δημιουργία ενός «καλαθιού» αναγνωρισμένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, τα οποία –προηγουμένως- θα αξιολογούνταν και με την ένταξή τους στο σύστημα θα αποτελούσαν τη «μαγιά» της νέας ευρωπαϊκής επιστημονικής κουλτούρας και έρευνας.

Αυτό απαιτεί τα πανεπιστήμια υποδοχής, να δέχονται με περιορισμένη – ελάχιστη παρακολούθηση, φοιτητές από άλλες κοινοτικές χώρες και να πιστοποιούν την επιτυχία τους στα μαθήματα επιλογής τους, ώστε το πανεπιστήμιο εισαγωγής των φοιτητών να περιλαμβάνει στο πτυχίο το αποτέλεσμα των εξετάσεων.

Να μπορούν, δηλαδή, οι φοιτητές (προαιρετικά), να επιλέγουν άλλα πανεπιστήμια του εξωτερικού, για να δίνουν εξετάσεις σε μαθήματα της επιλογής τους, που θα περιλαμβάνονται στα προγράμματα σπουδών, που δεν θα είναι απαραίτητο να είναι κοινά. Από αυτή τη λογική δεν εξαιρούνται και τα πανεπιστημιακά συγγράμματα, που θα πρέπει να επιλέγονται ελεύθερα από τους φοιτητές, οι οποίοι θα πρέπει να συγκεντρώνουν τις πηγές στη βάση της απαιτούμενης ύλης του ιδρύματος που σπουδάζουν.

Άλλος πυλώνας στο νέο κοινό εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να είναι η κατάργηση του «γερασμένου» πια θεσμού των κοινοτικών προγραμμάτων «εκπαιδευτικού τουρισμού», τύπου «Έρασμους» κ.λπ. και η καθιέρωση της απόκτησης πτυχίου με επιλογή μαθημάτων, από πανεπιστημιακές σχολές και τμήματα ιδρυμάτων της αλλοδαπής (κρατών – μελών της ΕΕ).

Ένας φοιτητής θα μπορεί να πάρει πτυχίο από την Αθήνα, με «δανεικά» μαθήματα και εξετάσεις από άλλα πανεπιστήμια κρατών – μελών της ΕΕ, με μόνο περιορισμό, τα μαθήματα να μην υπερβαίνουν το ήμισι του συνολικού αριθμού που περιλαμβάνει ο κύκλος σπουδών του πανεπιστημίου εισαγωγής.

Το μέτρο αυτό, ουσιαστικά καταργεί τις εθνικές υπηρεσίες αναγνώρισης των πτυχίων, που με την υφιστάμενη γραφειοκρατία ταλαιπωρούν τους φοιτητές στο δρόμο προς την αγορά εργασίας. Έτσι καταργούνται και οι περιορισμοί (πρόσθετες εξετάσεις σε μαθήματα), που σήμερα απαιτούνται, π.χ για τους πτυχιούχους νομικής, ένεκα διαφορών στο Δίκαιο και το νομικό περιβάλλον εκάστου κράτους – μέλους.

Και αυτό, διότι η επιστημονική επάρκεια (στο πάράδειγμά μας), δεν αποκτάται με την αποστήθηση νόμων και καθεστώτων, αλλά από τη νομική σκέψη και κατάρτηση του ατόμου, που καλείται να βγάλει σε πέρας μια ανάθεση, αφού ερευνήσει, μελετήσει και αναλύσει τα δεδομένα και τα ισχύοντα. Άλλωστε η αγορά εργασίας, η προσφορά και η ζήτηση και η ανάθεση είναι η οδός που θα ρυθμίσει τις ισορροπίες στο περιβάλλον της ελεύθερης κινητικότητας.

Η επιστημονική μελέτη Καγιαλέ, έθιγε και το ζήτημα της εισαγωγής στα ΑΕΙ – ΤΕΙ, προωθώντας την ιδέα της οριστικής και καθολικής κατάργησης των εισαγωγικών εξετάσεων και παράλληλα την καθιέρωση του δικαιώματος ελεύθερης επιλογής από τον κάθε ενδιαφερόμενο, ανεξαρτήτως ηλικίας, που όμως θα είχε τα τυπικά προσόντα (απολυτήριο τίτλο λυκείου ή ισότιμης σχολής).

Στη βάση αυτής της λογικής, θα πρέπει κάποτε να απεγκλωβιστούμε από την αναχρονιστική θέση του τύπου «δεν υπάρχουν θέσεις στα ΑΕΙ – ΤΕΙ». Η παρακολούθηση είναι ελεύθερη και ανοικτή. Δεν επηρεάζεται ούτε από άδεια αμφιθέατρα ούτε και από ασφυκτικά γεμάτα με ορθίους…

Η φιλοσοφία αυτής της πρότασης, στηρίζεται στο αξίωμα: «πρόσβαση σε όλους στα ΑΕΙ – ΤΕΙ, πτυχία μόνο στους ικανούς». Και επιτέλους η εξέταση σε κάποια μαθήματα θα μπορεί να είναι μόνο προφορική, σε άλλα μόνο γραπτή και σε άλλα και προφορική και γραπτή, ενώπιον ακροατηρίου που θα αποτελείται από τους υπόλοιπους εξεταζόμενους.

Η πρόταση Καγιαλέ, εκτός του ότι αποτελεί μια παρακαταθήκη με στόχο να γυρίσει νέα σελίδα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, επιτυγχάνει ταυτόχρονα την ποιοτική αναβάθμιση των σπουδών στα ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα, τη διεθνή αναγνώρισή τους, ενώ η κινητικότητα που θα αναπτυχθεί προς αυτά, θα ενισχύσει το κύρος τους και την ελληνική κληρονομιά στο χώρο του πνεύματος, της επιστήμης και της έρευνας.


Διαβάστε όλα τα άρθρα του Δημοσιογράφου →



Επιστροφή στην αρχή ↑